به گزارش پایگاه اطلاع رسانی کمیته امداد، محمد مظفری، معاون امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر استان کهگیلویه و بویراحمد، در دوره آموزشی مدیریت بحران ویژه کارکنان و مدیران کمیته امداد، با تشریح اهمیت نظام فرماندهی حادثه (ICS)، این نظام را یکی از چارچوب‌های علمی و ضروری برای سازماندهی فعالیت دستگاه‌ها در شرایط بحرانی دانست.

وی با اشاره به شکل‌گیری نظام فرماندهی حادثه پس از آتش‌سوزی‌های گسترده جنگلی در ایالت کالیفرنیای آمریکا اظهار کرد: این نظام به‌عنوان ساختاری منظم و مبتنی بر اصول علمی و عملیاتی، به‌تدریج در سازمان‌های امدادی و مدیریت بحران جهان گسترش یافت و زمینه هماهنگی، تبادل اطلاعات و استفاده بهینه از ظرفیت دستگاه‌های مختلف را فراهم کرد.

مظفری افزود: در نظام فرماندهی حادثه، سیاست‌گذاری، فرماندهی و برنامه‌ریزی در سطوح بالاتر انجام می‌شود و تصمیمات اتخاذشده باید به‌صورت منسجم به سطوح اجرایی منتقل شود تا در زمان بحران، دستگاه‌ها با سرعت، هماهنگی و چابکی بیشتری به وظایف خود عمل کنند.

وی با بیان اینکه مدیریت بحران صرفاً به تأمین منابع مالی محدود نمی‌شود، گفت: چهار حوزه مالی، برنامه‌ریزی، عملیات و پشتیبانی از ارکان مهم این نظام هستند و هر دستگاه باید متناسب با مأموریت ذاتی خود، ساختار و مسئولیت‌های مشخصی در این حوزه‌ها داشته باشد.

معاون امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر استان، برنامه‌ریزی پیشینی و تشکیل تیم‌های تخصصی را از الزامات مدیریت بحران برشمرد و تصریح کرد: دستگاه‌ها باید پیش از وقوع حادثه، ظرفیت‌های انسانی، لجستیکی و عملیاتی خود را شناسایی و سازماندهی کنند؛ چراکه نمی‌توان در شرایط اضطراری و سطح قرمز بحران، تازه به فکر انجام اقداماتی افتاد که باید در زمان عادی و مراحل آمادگی انجام می‌شد.

وی با اشاره به اقدامات جمعیت هلال‌احمر استان در زمینه آمادگی و برنامه‌ریزی اضطراری بیان کرد: شناسایی و ثبت ۴۷ مرکز اسکان اضطراری مسقف و روباز در سطح استان، احصای ظرفیت‌های روستایی، شناسایی فضاهای ورزشی و عمومی، سطح‌بندی راه‌های مواصلاتی و تعیین بیمارستان‌های مرجع، معین و پشتیبان از جمله اقداماتی است که با هدف ارتقای آمادگی در برابر حوادث انجام شده است.

مظفری همچنین به اهمیت تعیین استان‌های پیشرو، معین و پشتیبان در شرایط اضطراری اشاره کرد و گفت: در چارچوب برنامه‌ریزی‌های مدیریت بحران، استان کهگیلویه و بویراحمد به‌عنوان یکی از استان‌های معین تهران، در زمان بروز حوادث احتمالی در منطقه ۱۹ تهران، وظایف مشخصی در زمینه ارائه خدمات امدادی و پشتیبانی برعهده دارد و دستگاه‌های مختلف استان از جمله کمیته امداد نیز باید متناسب با مأموریت خود در این برنامه مشارکت کنند.

وی آموزش‌های همگانی و آمادگی در برابر مخاطرات را از دیگر مؤلفه‌های مهم مدیریت بحران دانست و با اشاره به همکاری‌های جمعیت هلال‌احمر و کمیته امداد اظهار کرد: آموزش جامعه هدف، توانمندسازی مددجویان، آموزش مقابله با مخاطراتی همچون سیل، زلزله و شرایط اضطراری و برگزاری کارگاه‌های مهارت‌افزایی از جمله زمینه‌هایی است که همکاری دو مجموعه در آن نتایج ارزشمندی به همراه داشته است.

معاون امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر استان در ادامه بر ضرورت مستندسازی ساختار فرماندهی و تعیین مسئولیت‌ها تأکید کرد و گفت: هر دستگاه باید از قبل مشخص کند که مسئول عملیات، امور مالی، پشتیبانی، ترابری، ارتباطات و سایر بخش‌ها چه افرادی هستند. همچنین لازم است برای مدیران و مسئولان کلیدی، سه سطح جانشینی تعریف شود تا در صورت عدم دسترسی به مسئول اصلی، روند تصمیم‌گیری و عملیات متوقف نشود.

مظفری با اشاره به اهمیت پیش‌بینی مکان‌های جایگزین برای استقرار مدیران و تشکیل جلسات تصمیم‌گیری در شرایط اضطراری افزود: دستگاه‌ها باید چند سطح مکان امن و پشتیبان برای ادامه فعالیت‌های مدیریتی و عملیاتی خود در نظر بگیرند تا در صورت از دسترس خارج شدن ساختمان یا محل اصلی، امکان تداوم فعالیت‌ها وجود داشته باشد.

وی ایجاد بانک اطلاعاتی جامع از تجهیزات، خودروها، نیروی انسانی و امکانات قابل استفاده در شرایط اضطراری را ضروری دانست و تصریح کرد: شناسایی تجهیزات راکد، پیش‌بینی منابع برق اضطراری، ایجاد مراکز پاسخگویی و کشیک و تعیین ظرفیت‌های پشتیبان ارتباطی باید در دستور کار همه دستگاه‌ها قرار گیرد.

وی همچنین با اشاره به تجربه شرایط جنگی و اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی خاطرنشان کرد: نباید تمام ارتباطات اضطراری دستگاه‌ها صرفاً به تلفن همراه یا اینترنت وابسته باشد. پیش‌بینی شبکه‌های ارتباطی جایگزین، استفاده از تجهیزات بی‌سیم و تعیین مسیرهای ارتباطی چندلایه از اقداماتی است که می‌تواند در زمان قطع شبکه‌های معمول، تداوم فرماندهی و هماهنگی را تضمین کند.

مظفری با تأکید بر ضرورت فرماندهی واحد در صحنه حادثه گفت: یکی از اصول اساسی نظام فرماندهی حادثه، ایجاد زبان مشترک میان دستگاه‌های امدادی و خدمات‌رسان است. هر سازمان باید ضمن حفظ مأموریت تخصصی خود، در میدان عملیات تحت هماهنگی یک فرمانده مشخص فعالیت کند تا از موازی‌کاری، تداخل وظایف و اتلاف منابع جلوگیری شود.

وی افزود: کمیته امداد، هلال‌احمر، اورژانس، آتش‌نشانی، آموزش و پرورش، بهزیستی و دستگاه‌های خدمات‌رسان آب، برق و گاز باید اطلاعات و ظرفیت‌های خود را در یک ساختار هماهنگ به اشتراک بگذارند و از طریق نمایندگان مشخص، در فرآیند تصمیم‌گیری و عملیات مشارکت کنند.

معاون امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر استان، مدیریت اطلاعات و اطلاع‌رسانی را نیز از ارکان مهم مدیریت بحران عنوان کرد و گفت: در شرایط اضطراری، انتشار آمار و اطلاعات باید از یک مرجع مشخص و سخنگوی واحد انجام شود؛ زیرا ارائه آمارهای متفاوت و اطلاعات تأییدنشده درباره تلفات، خسارات و اقلام امدادی می‌تواند موجب نگرانی عمومی و تشدید التهاب در جامعه شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تجربه زلزله بم، بر ضرورت توجه به تمام ابعاد انسانی و اجتماعی در مدیریت بحران تأکید کرد و افزود: امدادرسانی نباید صرفاً به آواربرداری، اسکان و تأمین اقلام معیشتی محدود شود، بلکه باید نیازهای روانی و اجتماعی گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله کودکان، سالمندان و افراد دارای محدودیت‌های جسمی نیز در برنامه‌ریزی‌ها مورد توجه قرار گیرد.

مظفری همچنین بر اهمیت برگزاری مانورهای مشترک میان دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد و گفت: مانورها فرصتی برای ارزیابی میزان آمادگی، سنجش عملکرد نیروهای انسانی، تجهیزات و امکانات لجستیکی و شناسایی نقاط ضعف و قوت دستگاه‌هاست و لازم است نتایج این تمرین‌ها به‌صورت مستمر بررسی و در برنامه‌های عملیاتی اصلاح شود.

وی در پایان با تأکید بر اینکه مدیریت بحران نیازمند آمادگی مستمر و اقدامات عملیاتی پیش از وقوع حادثه است، خاطرنشان کرد: هر دستگاه باید اطلس مدیریت بحران و طرح عملیاتی متناسب با مأموریت خود را تدوین کند و اطلاعات مربوط به نیروها، تجهیزات، مسیرهای ارتباطی، مکان‌های امن و ظرفیت‌های پشتیبانی را به‌روز نگه دارد تا در زمان وقوع حادثه، امکان تصمیم‌گیری سریع و ارائه خدمات مؤثر به مردم فراهم شود.

انتهای پیام