امروز سه شنبه ,۶ مهر ۱۴۰۰
دوشنبه / ۸ شهریور ۱۴۰۰ / ۱۸:۴۰
سرویس : اجتماعی
کد خبر : ۱۸۴۰۹۸
گزارشگر : ۴۸۷
یادداشت به مناسبت روز بانکداری اسلامی؛

بانکداری اسلامی و زمینه‌های تحقق فتح عظیم در دنیا

(دوشنبه ۸ شهریور ۱۴۰۰) ۱۸:۴۰

در آموزه‌های دینی و اخلاقی ما، می‌توان ده‌ها آیه قرآن و احادیث متعدد از معصومین(ع) مشاهده کرد که در آن‌ها بر قرض الحسنه و مزمت ربا اشاره شده است.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی کمیته امداد، در مکتب اسلامی برای قرض‌الحسنه تعابیر ارزشمندی وجود دارد و در آیات قرآن اشارات ویژه و بشارت‌ها درباره قرض‌الحسنه و پرداخت‌کنندگان آن وجود دارد؛ از جمله برای قرض دادن به نیازمندان از معنای مبارک «قرض دادن به خداوند» تعبیر شده است. همین جدیت درباره ربا هم در آیاتی با لحن شدید و پرهیز، قابل استناد است.

اسلام مکتب و نظام اقتصادی محکمی دارد و برای نیل به همه اهداف اقتصادی، دارای چارچوب‌ها و ویژگی‌هایی است که برای تحقق آن باید همه روابط و مناسبات، سازگار با شریعت و فقه اسلامی و در راستای اهداف اساسی نظام اقتصاد اسلامی باشد.

 

با توجه به این مهم، قانون عملیات بانکی بدون ربا (بانکداری اسلامی) در سال 1362 و با استفاده از نظرات آیت‌الله شهید صدر و توسط برخی محققان این حوزه طراحی و مورد تایید حضرت امام خمینی(ره)، بنیانگذار انقلاب اسلامی و فقهای محترم شورای نگهبان واقع شد.

 

اهمیت این موضوع تا بدان پایه است که مقام معظم رهبری در شهریور سال69 طی فرمایشی به مناسبت هفته بانکداری اسلامی، آن را «فتح عظیم» معرفی کرده‌ و فرموده‌اند: «بانکداری اسلامی مسئله بسیار مهمی است. اگر بتوانیم این حقیقت را به معنای جامع کلمه در جامعه به وجود بیاوریم فتح عظیمی در دنیا خواهد بود.»

 

آن چه در بالا به آن اشاره شد، مختصری از ضرورت بانکداری بدون ربا و هدفمند بود و زمینه‌ای شد تا کمیته امداد امام خمینی(ره) نیز بر اساس وظیفه دینی و شرعی خود در عرصه ترویج فرهنگ قرض‌الحسنه در این حوزه تلاش و ورود نماید.

 

در همین راستا و با توجه به سیره اهل بیت و تاکیدات امام بزرگوار و مقام معظم رهبری، توسعه فرهنگ قرض الحسنه در کمیته امداد به عنوان دومین نهاد یادگار امام راحل(ره)، مورد توجه قرار گرفت و در سال 95 با استناد به بند 6 ماده ششم اساسنامه کمیته امداد، اخذ مجوز از بانک مرکزی و در جهت توانمندسازی نیازمندان و با رعایت دستورالعمل‌های ابلاغی، صندوق قرض الحسنه امداد ولایت آغاز به کار کرد.

 

متاسفانه به ویژه در سال‌های اخیر و با وجود تحریم‌های ظالمانه علیه کشور ایران اسلامی، شاهد فزونی فقر و بیکاری و تورم در جامعه بودیم که در این شرایط، یکی از راه‌هایی که هم کرامت انسانی افراد مورد توجه قرار می‌گیرد و هم عزت نفس مردم محافظت می‌شود، موضوع تقویت قرض‌الحسنه در کشور است و کمیته امداد هم به این نتیجه رسید که ضمن تجمیع اعتبارات، صندوق قرض‌الحسنه مستقلی زیر نظر و تابع قوانین بانک مرکزی اما با رویکرد بانکداری اسلامی تشکل دهد.

 

کمیته امداد با تاسیس صندوق قرض‌الحسنه امداد ولایت سعی کرد یک نمونه بانکداری اسلامی را در کشور ایجاد کند تا از این طریق الگویی باشد که با یک شیوه بدون سود به مردم خدمات‌رسانی کند. در واقع مهمترین ویژگی عقد قرض‌الحسنه که آن را از سایر عقود اسلامی متمایز می‌کند، نیت خیرخواهانه و خداپسندانه آن است.

 

از سوی دیگر یکی از مشکلات همیشگی کمیته امداد این بود که تمام منابع مالی این نهاد در بانک‌های مختلف قرار داشت و امکان تجمیع این منابع وجود نداشت و فرآیند پرداخت وام قرض‌الحسنه از محل این منابع به سختی امکان‌پذیر بود، ولی با راه‌اندازی و آغاز به کار صندوق قرض‌الحسنه ولایت این منابع در جهت بانکداری اسلامی تجمیع شده است. با تجمیع منابع در صندوق امداد ولایت، مشکل ضامن برای واگذاری وام به مددجویان امداد حل شد، چرا که پیشتر بانک‌ها برای ارائه تسهیلات، از مددجویان تقاضای تضامین زیادی می‌کردند رویه‌ای که در صندوق امداد ولایت با کمترین ضمانت در حال انجام است.

 

صندوق امداد ولایت همچنین تلاش کرده است در کنار پرداخت وام به نیازمندان، مباحث مروبط به اشتغال‌زایی را نیز در دستور کار خود قرار دهد. در حال حاضر مهمترین سرفصل‌های پرداخت وام به شرح زیر است:

 

وام کارگشایی: این نوع وام برای رفع نیازهای ضروری نیازمندان و افرادی است که دچار ضایعه مالی هستند.

 

وام کارآفرینی: این وام برای ایجاد اشتغال پایدار تعریف شده است و برای پرداخت، حتما باید فرد وام گیرنده نسبت به ایجاد اشتغال اقدام نماید. در سال 98، 150 هزار و در سال99، 170 هزار فرصت شغلی از طریق وام اشتغال شبکه بانکی و صندوق امداد ولایت برای مددجویان کمیته امداد ایجاد شده است.

 

وام خرید مسکن: این نوع وام برای کمک به تهیه مسکن نیازمدان تعریف شده است.

 

وام ودیعه مسکن: این وام برای نیازمندانی تعریف شده است که قدرت خرید مسکن را ندارند و می‌بایست در خانه‌های استیجاری اقامت کنند.

 

وام خیرین: که به دو روش پرداخت می‌شود؛ اول، در مواقعی که فرد خیر تمایل به مساعدت به نیازمند واجد شرایط را دارد اما امکان پرداخت مبلغ مساعدت به نیازمندان را به صورت یکجا ندارد و در این صورت صندوق اقدام به پرداخت وام به خیر نموده و وجه وام به نیازمند پرداخت و اقساط وام توسط خیر پرداخت می‌شود.

 

همچنین در شرایطی که متقاضی واجد شرایط وام در صندوق امکان تامین ضامن را نداشته باشد با تقبل ضمانت توسط خیر پرداخت وام صورت می‌گیرد.

 

گفتنی است طی سال‌های 96 تا 99 صندوق قرض الحسنه امداد ولایت یک میلیون و 317 هزار و 744 وام کارگشایی، 158هزار و 922 وام اشتغال و 99 هزار و 776 وام تسهیلات مسکن به نیازمندان جامعه پرداخت کرده است که می‌تواند به عنوان یک الگوی در خور توجه در بانکداری اسلامی مورد توجه قرار گیرد.

 

اصغر محمدیان
قائم‌مقام صندوق قرض‌الحسنه امداد ولایت
 
انتهای پیام
 
امتیاز را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید